گفت و گو

خطر اعدام در انتظار فعال حقوق بشر سعودی

Encyclopedie_frontispice_full خطر اعدام در انتظار فعال حقوق بشر سعودی

قلمرو: آنچه میخوانید، گفتوگویی است با علی الدبیسی، مدیر سازمان اروپایی -سعودیِ امور حقوق بشر، که در حال حاضر از اسراء الغمغام دفاع و حمایت می کند. اسراء طی سه سال گذشته در عربستان سعودی تحت بازداشت بدون محاکمه بوده است و به خاطر فعالیت های صلح آمیزش ممکن است به اعدام محکوم شود.

فاطمه مسجدی و سینا ذکاوت، از اعضای اتحاد سوسیالیستهای خاورمیانه.

 

قلمرو: میتوانید از موج اخیر دستگیری فعالان زن در عربستان سعودی برای ما بگویید؟

علی الدبیسی: از ماه مه سال 2018 تعداد زیادی از زنان دستگیر شدند. از زمانی که زنان عربستان شروع به رانندگی کردند، دولت دستگیری این فعالان زن را آغاز کرد؛ چون نمی خواهد زنان با بهدست آوردن حق رانندگی، فکر کنند امکان مطالبه حقوق در زمینه های دیگر هم وجود دارد. آنها ابتدا لجین الهذلول، عزیزة الیوسف، و ایمان النفجان را دستگیر کردند که بعضی بعداً آزاد شدند. از جمله، سمر بدوي، نسیمة السداح و یک زن دیگر که ما اطلاعی از او نداریم، هنوز در بازداشت بسر میبرند. فاطمه سیف هم در سال 2016 دستگیر شد. دولت سعودی به بازداشت زنان ادامه می دهد و تلاش میکند این دستگیریها پنهان و مخفی بماند. مقامهای عربستان خانوادههای بازداشتشدگان را تهدید میکنند که در این باره صحبت نکنند. دولت به این شکل، پوشش رسانهای این دستگیریها را تحت کنترل میگیرد.

اسراء الغمغام در سال 2015 همراه با همسرش موسی الهاشم بازداشت شد. زنان سعودی در پی حقوق اساسی و اولیه خود هستند. آنها همچنین خواهان پایان نظام قیمومت مردان بر زناناند.

قلمرو: نظام قیمومت چگونه است؟

علی الدبیسی:در نظام قیمومت، زن هیچگونه حق قانونی ندارد. زن برای انجام هر کاری، باید مردی همراه داشته باشد؛ برای تحصیل، برای کار، برای سفر به خارج از عربستان و غیره. در مقام یک زن، گاهی برای انجام کارهای ابتدایی و ساده در دفتر یا ادارهای دولتی، و انجام و حل و فصل نیازهای اولیه نیاز به یک مرد دارید، پدر، شوهر یا پسرتان.

قلمرو: در مورد اسراء چه می دانید؟ چرا به زندان افتاد؟

علی الدبیسی: اسراء در اعتراضاتی که در سال 2011 شروع شد، شرکت کرده بود. مردم در این اعتراضها، تقاضاهای مختلف داشتند؛ حقوق مدنی، حقوق سیاسی، آزادی بیان و همچنین تقاضای آزادی فعالان مدافع حقوق بشر از زندان. فعالان شبکههای اجتماعی هم دیدگاههایشان را در اینترنت منتشر میکردند.

قلمرو: اسراء هم مینوشت؟

علی الدبیسی: بله. در شبکه های اجتماعی مینوشت.

قلمرو: به زبان عربی؟

علی الدبیسی: بله به عربی.

قلمرو: او را میشناختید؟

علی الدبیسی: بله او را از قبل میشناسم.

قلمرو: قبل از دستگیری؟

علی الدبیسی: بله. پیش از دستگیری، اما نه با نام واقعی، بلکه با حساب کاربریاش در شبکههای اجتماعی.

قلمرو: در چه زمینههایی مینوشت؟

علی الدبیسی: درباره اعتراضها. او در سازماندهی اعتراضها فعالیت داشت. همچنین برای بالا بردن سطح آگاهی حقوقی مردم میکوشید. او به مردم میآموخت از چه راههایی چطور خود را قدرتمند کنیم تا بتوانیم به مبارزه ادامه دهیم.

قلمرو: شما او را فعال سیاسی می دانید یا فعال حقوق زنان؟

علی الدبیسی: اسراء مدافع حقوق بشر است. او نه تنها خواهان رعایت حقوق زنان است، بلکه دغدغه حقوق عمومی مردم را دارد. عضو هیچ حزب سیاسی نیست. البته در عربستان اصلا چنین چیزهایی نداریم. آزادی تشکیل احزاب، گروه ها یا جوامع سیاسی نداریم. در حال حاضر، اعتراضها خودجوش است و مردم خودشان بسیج می شوند.

قلمرو: اسراء به طور مستقیم از پادشاه انتقاد کرده بود؟

علی الدبیسی: مطمئن نیستم، اما فکر می کنم در جریان اعتراضها شعارهایی در مورد پادشاه و ولیعهد داده شد. مردم در شعارهایی هم خواهان تغییر یا اصلاحات در سیستم حکومتی بودند.

قلمرو: تا جایی که می دانم، اسراء از استان شرقی عربستان سعودی است؛ منطقهای که بیشتر شیعهنشین است. آیا فکر میکنید او تمایلی به مذهب شیعه دارد یا اینکه او را فقط فعالی سعودی میدانید؟

علی الدبیسی: در عربستان سعودی، در هر شهری، گروههای مردمی مطالبات خاص خود را دارند. در عین حال، مطالبات عمومی و سراسری هم وجود دارد. در اعتراضات سال 2011 شهر قطیف، مردم و از جمله اسراء تقاضای تمامی انواع حقوق مدنی و حقوق سیاسی را داشتند. معترضان خواهان آزادی زندانیان در قطیف هم بودند. قطیف یکی از شهرهایی است که معترضان خواهان رعایت حقوق همه بودند. چنین عزم گسترده و فراگیری را در هیچ شهر دیگر عربستان نمی توان دید.

قلمرو: چرا؟

علی الدبیسی: مردم در شهرها و جوامع دیگری هم معترض و طالب حقوق خود بودهاند، بدون آنکه خواهان رعایت حقوق عمومی جوامع دیگر باشند، به ویژه زمانی که صحبت از حقوق جامعه شیعی در میان باشد. اما ساکنان قطیف خواهان رعایت حقوق همه هستند.

قلمرو: به عقیده شما، چرا این اعتراض در قطیف و مناطق شرقی عربستان شکل گرفت نه در دیگر بخشهای آن؟

علی الدبیسی: در دیگر مناطق هم اعتراضهایی بروز کرد، اما در قطیف بود که تداوم داشت. مردم قطیف به لحاظ تاریخی، دارای فرهنگ اعتراض هستند. در سال 1979 یا 1980 همزمان با انقلاب ایران، اعتراضهایی هم در قطیف در جریان بود. نمیدانم که آیا اعتراضهای قطیف با انقلاب ایران ارتباطی داشت یا نه. نمی دانم کدام اول رخ داد. این، دورهای مهم در شهر قطیف بود. اعتراض و انقلاب برای مردم قطیف پدیده غریبی نیست. این مردم، تاریخی طولانی از مبارزه دارند.

قلمرو: آیا قطیف را میتوان شهری انقلابی خواند؟

علی الدبیسی: بله. وقتی بهار عربی در سال 2011 شروع شد، اعتراض به اولویت بدل شد. همچنین، مردم قطیف مثل دیگر دیگر مردم عربستان، تحت سرکوب شدید دولت قرار دارند. به همین دلیل، در سال 2011 با بهار عربی بسیج شدند. همانطور که می دانید در سال 2011 بیشتر کشورهای عربی شاهد اعتراضاتی بودند؛ تونس، مصر، سوریه، بحرین و عربستان سعودی.

قلمرو: در قطیف، یک روحانی هم در اعتراضات مشارکت داشت. اسراء چقدر در این اعتراضات دخیل بود؟ آیا از این روحانی حمایت هم کرده بود؟

علی الدبیسی:

منظورتان شیخ نمر است. البته شیخ نمر در این اعتراضات، نقش محوری نداشت. مردم، و عمدتا جوانان، خودشان اعتراض ها را شروع کردند. و زمانی که اعتراض ها بالا گرفت، شیخ نمر از مردم حمایت کرد. وقتی دولت معترضان را هدف حمله قرار داد، او به دولت اعتراض کرد. بله، شیخ نمر شخصیت مهمی بود، اما ابتکار عمل اعتراضات را در دست نداشت. آغازگر اعتراضات نبود. زمانی که دولت به مردم حمله کرد و آنها را در خیابان ها کشت، او در کنار مردم ایستاد و مورد توجه دولت قرار گرفت. در نهایت دولت او را دستگیر و در سال 2016 اعدام کرد.

قلمرو: نمی دانم تا چه حد در جریان هستید که حکومت ایران می خواست از شیخ نمر استفاده کند؟

علی الدبیسی: نه. هیچکس نمی توانست از شیخ نمر استفاده و بهره برداری کند.

قلمرو: بله. پیروانش این ادعا را رد میکنند.

علی الدبیسی: او فردی کاملا مستقل بود. من در جریان جزئیات و اطلاعات دقیق درباره شیخ نمر هستم. هیچکس از او استفاده نکرد، هیچکس به او پول نداد و هیچکس به او نگفت این کار یا آن کار را بکند. قبل از دستگیری، این امکان را داشت که از عربستان خارج شود، اما این کار را نکرد. کاملاً انتخاب خودش بود و میدانست که کشته خواهد شد. او چند مقاله درباره شهادت نوشت و در آنها پیشبینی نمود که اگر به حمایت از اعتراضها ادامه دهد، به دست این دولت کشته میشود. بنابراین، از خطری که تهدیدش میکرد، آگاهی داشت.

قلمرو: تا جایی که میدانم، خانواده اسراء فقیرند. چرا خانوادهاش اقلاً یک عکس درست و حسابی از او منتشر نکردهاند؟ عکسی که از اسراء در خبرها منتشر شده، مربوط به ده دوازده سالگی اوست.

علی الدبیسی: اسراء نقاب به صورت میگذارد.

قلمرو: پس مذهبی است؟

علی الدبیسی: زنها در قطیف عموماً نقاب میپوشند. از چند سال پیش، تعدادی زنان نقاب از چهره برداشتهاند.

قلمرو: فکر می کنید این انتخاب اسراء بوده که یک عکس خوب از او در اختیار رسانهها نباشد یا اینکه تصمیم خانوادهاش است؟

علی الدبیسی: به طور کلی تماس برقرار کردن با خانواده اسراء خیلی سخت است. بسیاری از مردم در سرتاسر دنیا در جریان وضعیت او هستند. پلیس، پدرش را برای بازجویی احضار کرده. ابتدا پدر اسراء را متهم کردند که بدون مجوز، از دیگران پول گرفته. او فقیر است و برای وکیل تقاضای پول کرده بود. به او گفته بودند بدون اجازه دولت، حق جمع کردن پول ندارد. بعد مدعی شدند که به خاطر حرف زدن درباره اسراء، به وجهه و تصویر دولت لطمه زده. بالاخره هم مجبورش کردند برگهای را امضا کند و تعهد بدهد که درباره این موضوع، دیگر با هیچکس صحبت نمیکند.

قلمرو: فکر می کنید چه بر سر اسراء خواهد آمد؟

علی الدبیسی: با این دولت، هر چیزی امکان دارد.

قلمرو: براهی کاهش خطری که او را تهدید میکند، چه میتوان کرد؟

علی الدبیسی: حمایت حقوقی و قانونی از او. وکلا میتوانند با رسانه ها، با دولت، با شورای حقوق بشر و با رییس دفتر کمیسیونر در تماس باشند. چنین سازوکاری در نجات اسراء بسیار مهم و مؤثر خواهد بود.

قلمرو: موسی الهاشم، شوهر اسراء هم فعال است؟

علی الدبیسی: بله.

قلمرو: فعال سیاسی هم هست؟

علی الدبیسی: عکاس است. عکاسی و اعتراض را با هم تلفیق میکند. صورتاش را با ماسک میپوشاند و دوربین را برای اعتراض به کار میبرد.

قلمرو: شنیده شده که خود اسراء هم در حال مستند کردن اعتراضها بود. برای کجا؟

علی الدبیسی: او از اعتراضها فیلم میگرفت که برای رسانهها یا دیگر فعالان حقوق بشر بفرستد.

قلمرو: رسانههای خارجی یا داخلی؟

علی الدبیسی: هر دو.

قلمرو: با اسم خودش؟

علی الدبیسی: دقیقاً نمی دانم. در جریان جزئیات قضیه نیستم، اما گروه های مختلف و متفاوتی از مردم در اعتراضها شرکت دارند. همه آنها مطالبی در شبکههای اجتماعی منتشر میکنند. اسراء یکی از این افراد و در عین حال، فعال حقوق زنان است.

قلمرو: چه شد که مورد توجه نیروهای امنیتی عربستان سعودی قرار گرفت؟

علی الدبیسی: بعد از شروع اعتراضها، دولت ابتدا تعداد زیادی از مردان را دستگیر کرد. بعد، و به ویژه در سال های 2014 و 2015 زنان تا مدتی بیشتر از مردان فعال شدند. دولت متوجه شد که با پیوستن زنهای بیشتری به فعالان، دامنه اعتراضها گستردهتر میشود. در این زمان بود که تصمیم گرفت زنان را هم دستگیر کند. بازداشت زنان، با اسراء و نسیمة السادة آغاز شد.

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Integer adipiscing erat eget risus sollicitudin pellentesque et non erat. Maecenas nibh dolor, malesuada et bibendum a, sagittis accumsan ipsum. Pellentesque ultrices ultrices sapien, nec tincidunt nunc posuere ut. Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Nam scelerisque tristique dolor vitae tincidunt. Aenean quis massa uada mi elementum elementum. Nec sapien convallis vulputate rhoncus vel dui.

برچسب ها:
logo-moblile-app خطر اعدام در انتظار فعال حقوق بشر سعودی

اپلی کیشن اپل و اندروید قلمرو

با اپلیکیشن اندروید و اپل قلمرو
همه جا به محتوی این نشریه دسترسی خواهید داشت.

app-store خطر اعدام در انتظار فعال حقوق بشر سعودی
google-play خطر اعدام در انتظار فعال حقوق بشر سعودی
قلمرو را از طریق ایمیل دریافت کنید

مسئولیت محتوای همه آثاری که در قلمرو منتشر می‌شوند با پدیدآورندگان آن‌هاست. مجله قلمرو هیچ گونه مسئولیتی درباره درون‌مایه مطالب منتشرشده ندارد.

IdeaCenter_Horizontal_RGB خطر اعدام در انتظار فعال حقوق بشر سعودی

© 2017 Ghalamro. All Rights Reserved.