خاورمیانه، خشونت و بازنمایی آن در عهد عتیق

اگر نگاهی به حماسه‌های کهن مردم این ناحیه بیاندازیم٬ حتی نوعی سرمستی از خشونت در آن قابل مشاهده است؛ سرمستی از خشونتی که علیه «دشمن» اعمال می‌شده است. در سرود دبوراه٬ باب پنجم کتاب داوران٬ نمونه‌ای از این روحیه‌ی لذت از تخریب‌گری و کشتار وجود دارد که درخور تأمل است.

ادامه

عقل‌باوری در انحصار روشنفکری دینی نیست

به مناسبت پخش مستند «عبدالکریم سروش: معرفت و مدارا»، یادآوری این نکته خالی از فایده نیست که شما چه ملحد و آتئیست باشید، چه مومن و مونوتئیست، اگر باور به انسان(گرایی) و بستر انسان‌شناختی همه امور داشته باشید، بنا بر اصل بشری بودن همه چیز که پذیرفتید، از جمله زمانمند و تاریخمند بودن آنها، نمی‌توانید مخالف «اصلاح دینی» باشید.

ادامه

مدرنیّت یا سنت‌گرایی تراژیک؟

در گفتگوی یاسر میردامادی با داریوش آشوری برای نشریه «قلمرو» جایی او به کنایه از آقای آشوری درباره «خدای پس‌فردای» احمد فردید ـ که آشوری به آن نقد داردـ می‌پرسد «بازگشت به خدای پس‌فردای تاریخ شوخی است»؟ این نوشته کوتاه می‌کوشد بفهمد تا چه اندازه چنین خدایی شوخی است.

ادامه

حوزه عمومی، اسلام و مسیحیت

استعداد پذیرش استقلال حوزه عمومی، و جدایی جامعه مدنی از دولت و دین در اسلام بسیار کم است. اسلام آنگاه که از حالت انفعال خارج می شود میل شدیدی به مهار حوزه عمومی دارد و در حالت رادیکال خواستار انحلال تمایز دولت و جامعه مدنی و استقرار دولتی اسلامی است. درست از همین روست که اسلام‌گرایی (که بازسازی ایدئولوژیک دوباره اسلام با دیدگاه و مفاهیمی مدرن است.

ادامه

نقاشی که طبیعت را از درون خود می دید

نمایشگاه نقاشی‌های فریده لاشایی یکی از مهم ترین نقاشان نوگرای ایرانی در موزه هنرهای زیبای شهر گنت بلژیک جمعه دهم فوریه افتتاح خواهد شد.
این نمایشگاه با همکاری سه موزه یعنی موزه هنرهای زیبای گنت، موزه پرادوی مادرید و موزه بریتانیا برگزار می‌شود و قرار است آثار او به ترتیب در هر سه موزه به‌نمایش درآید.

ادامه

گفت و گو با بهمن فرسی

بهمن فرسی نویسنده، نمایشنامه نویس، بازیگر و نقاش متولد 1312 در تبریز است. اولین داستان های او در سال های 1339 و اوایل دهه  40 در مجلاتی نظیر ایران آباد و کتاب هفته به چاپ رسید. اولین کتابش با نام زیر دندان سگ در سال 1343 منتشر شد و پس از آن با انتشار کتاب های گلدان، چوب زیر بغل، شب یک، شب دو جایگاه خود را به عنون یک نویسنده و نمایشنامه نویس در ادبیات معاصر ایران تثبیت کرد.

ادامه

چاره روحانی برای چالش آب

ابتدا: سوال اول این است که آیا واقعا بحران کم آبی و خشکسالی می تواند چالش بزرگی برای دولت روحانی باشد یا نه؟ پاسخ به این سوال قدری دشوار است. بحران آب فقط وقتی می تواند چالش عظیم سیاسی و اقتصادی ایجاد کند که به مرحله کمبود جدی و الزام جیره بندی سختگیرانه در مصرف آب شرب رسیده باشد، و تا رسیدن به این مرحله، ایران هنوز سه تا پنج سال جا دارد.

ادامه

در باره همآمیزی خشکسالی و خشونت

در باره آثار اقتصادی و زیست محیطی پدیده خشکسالی بسیار گفته شده است. اما متعاقب وقایع سیاسی سالیان اخیر خاورمیانه، حوزه صحرا و شاخ آفریقا نقش این رخداد طبیعی در گسترش خشونت های فراگیر بین المللی بسیار مورد توجه قرار گرفته است. کایتلین ورل و فرانچسکو فمیا یک مجموعه مقاله گردآوری کرده اند که مضمون مشترک همه آنها نقش تغییرات اقلیمی و به ویژه خشکسالی در برآمدن بهار عربی است(۱)

ادامه

ایران و چالش ورود به دوران پست- نرمال

آغاز یک دوران تازه اقلیمی، که مستنداتی که در پی می آید نشان می دهند چشم انداز ایران را به تمامی دگرگون خواهدکرد، می تواند مهمترین مولفه در تحلیل و تبیین آینده سیاسی، اقتصادی و اجتماعی ایران به شمار آید. در باره وجهی از این مولفه، یعنی کمبود آب، در ماههای اخیر نه فقط کارشناسان مستقل، بلکه حتی دولتمداران بلندپایه جمهوری اسلامی ایران مکرر هشدار داده اند.

ادامه

فرهنگ همان اقلیم است

اینکه شیوه زندگی انسان بسیار وابسته است به اقلیم و محیط جغرافیایی البته نکته تازه ای نیست. حتی در سخنان ارسطو و افلاطون هم می توان اشاراتی صریح در این باب دید. ابن خلدون هم بحث مفصلی دارد در همین باره. شاید مهم ترین چالش دانش جغرافیا در ابتدای قرن حاضر هم واکاوی تاثیر اقلیم بر شکل گیری فرهنگ و مدنیت بود.

ادامه