برجایان و بربادان زمین

هر سال دانشگاه ییل (۱) به سفارش و زیر نظر سازمان جهانی شبکه اطلاعات زمین (CIESIN)، گزارش شاخص عملکرد محیط زیستی کشورها با محوریت مدیریت در بخش‌های مختلف محیط زیست را تهیه و تنظیم می‌کند. این نوشتار سعی دارد با استناد به جزئیات نحوه تقسیم‌بندی و اولویت‌بندی بر پایهٔ این شاخص و نیز سند توسعهٔ پایدار جهانی، شرح کوتاهی بر شرایط کلی مناسب‌ترین و نامناسب‌ترین کشورهای جهان از نظر رابطه توسعهٔ پایدار با شرایط سیاسی و اقتصادی آن کشورها ارائه دهد.

ادامه

خاستگاه زیست‌محیطی روایات رستاخیزی

رتوریک (۱) پایان جهان، چه در ادبیات مذهبی چه در روایت‌شناسی سکولار، راهی است برای استدلال اخلاقی، با تأکید بر پیامدهایی که عملکرد کنونی انسان در پی خواهد داشت. آخرالزمان‌گرایی (۲) مشهورترین نوع روایت پایان جهان‌شناختی است که در ادیان و اسطوره‌های مختلف اغلب سامی و شبه‌سامی با آن آشنا هستیم. ما در این مقاله تلاش داریم  «جایگاه» پرسمان محیط زیست درون مباحثه آخرالزمان‌گرایی دینی و سکولار را مورد بررسی قرار دهیم

 

ادامه

نقد ادبی زیست‌بوم‌گرا: قصه محیط زیست و محیط زیست به مثابه قصه

همه می‌دانیم که نگرانی برای محیط زیست با افسانه‌ای برای فردا در «بهار خاموش»، نوشتۀ راشل کارسون (۱۹۶۲) آغاز شد. قصۀ راشل کارسون آشکارا  با عباراتی شاعرانه   آغاز می‌شود با وصف مناظری از زیبایی طبیعی و هماهنگی‌ای که در گذشته بین انسان و طبیعت وجود داشت از نوعی آرامش و امنیت طبیعی که بشر اختلالی در آن ایجاد نمی‌کرد  اما این آرامش پاستورال عمری نمی‌کند و به‌ سرعت جای خود را به تباهی فاجعه‌باری می‌دهد.

ادامه

اکوفمینیسم ایرانی

طرح پرسش های اساسی با سه تن از زنانی که سال‌ها در کمپین‌های برابری‌خواهانه برای زنان فعالیت کرده اند. چرا محیط زیست و تهدیدات علیه آن برای آینده بشریت، به ویژه ما زنان مهم است؟ تا چه میزان به جدیت و فوریتِ این تهدیدات آگاهیم؟ برای محیط زیست در دانش‌افزایی و مطالعات جنسیتی چه اهمیتی می‌دهیم؟

 

ادامه

هانا آرنت و رابطه طبیعت با بشر

به جای روش‌های سنتی معمول در رشتۀ اخلاق محیط زیست، نویسندۀ مقاله با استفاده از نظریۀ زندگی فعالِ هانا آرنت، رویکردی نو  به نام «میانجیگری جهان» را دربارۀ بهبود وضع محیط زیست پیشنهاد می‌دهد. تمرکز این روش بر رابطۀ میان طبیعت و جهان‌های ساخت بشر است که از آن یک نظریۀ ارزش پیشنهاد می‌شود. هم نظریۀ ذاتی ارزش و هم یگانه‌انگاری طبیعت- فرهنگ به سبب توجه ناکافی به رابطۀ بشر- طبیعت در این مقاله نقد می‌شوند. 

ادامه

محیط زیست مسئله روشنفکر ایرانی نیست

می توان مدعی بود که سبزگرایی هنوز جریانی جدی و موثر در قشر روشنفکر ایرانی نیست و اگر مبنای تحول اجتماعی را مطالبات عمومی در نظر بگیریم می توان گفت در ایران به شکل حیرت انگیزی حفظ محیط زیست بیشتر مطالبه توده مردم است تا روشنفکران. چرا؟ این سوال را از جهانبگلو پرسیده ایم

ادامه

کوچک احمقانه است؟

کتاب «کوچک احمقانه است»، نوشته ویلفرد بکرمان است که بیست و اندی سال پیش منتشر شد. ولی بازانتشار مداوم و ارجاع همیشگی به آن باعث می‌شود که بینگاریم این کتاب همچنان منبع کلاسیک‌ انکارکنندگان و مخالفان سبزها است. نویسنده کتاب معتقد است در اقتصاد کنترل شده (با هدف صیانت از محیط زیست) و در ابعاد انسانی کوچک هیچ برتری و کمالی نیست.

ادامه

طبیعت و حاکمیت؛ فلسفه سیاسی در زمانه بحران زیست‌بومی

موضوع این جستار مطمئنا پیشنهاد راه‌حل‌های عملی فوری برای مشکل معاصر بحران زیست‌بومی نیست، بلکه پروراندن تأملی نظری بر حوزه‌هایی است که ناکافی بودن اصل حاکمیت را در آنجا مشاهده می‌کنیم. کار ما عبور از سیاست انسان‌ها، خاص‌گرا و خودبینی که بدون شک اساس بحران است، به سوی یک ژئوپولیتیک طبیعت است.

ادامه

در ژرفای اقلیم‌گریزی رسانه‌ها

وقتی نزد زیست‌بوم‌شناسان بروید با جزئیات توضیح می‌دهند که رفتارها و سبک زندگی بشر چنان به اقلیم آسیب زده که چه بسا خود و تمدن انسانی را قربانی نابسامانی کنونی اقلیمی کرده باشد. ولی چرا رسانه‌های اروز جهان، ااین موضوع را سوژه‌ای مستقل و مهم فعالیت‌های رسانه‌ای نمی‌انگارند؟

ادامه

غوغای تردید در محیط زیست‌گرایی

بیورن لومبورگ ، نویسنده جوان دانمارکی به خاطر کتاب پر فروش و بحث برانگیزش، «محیطزیستی شکّاک» به شهرت جهانی رسید. او در کتابش استدلال می‌کند بسیاری از هزینه‌ها و اقدامات دانشمندان و سیاست‌گذاران برای مقابله با گرمایش جهانی، سرانجام کمترین تأثیر را در افزایش دمای جهان خواهد داشت.

 

ادامه