آرنت پدیدارشناسی و انسان‌شناسی فلسفی

پدیدارشناسی شورشی علیه روان‌شناسی‌گرایی بود. هوسرل پس از انتشار «فلسفه حساب» از مواضع روان‌شناسی‌گرایانه اولیه خود عدول کرد و در آثار بعدی خود کوشید هر گونه نگاه انسان‌شناسانه را پشت سر بگذارد. بنابراین در اولین نگاه می‌توانیم بگوییم پدیدارشناسی و انسان‌شناسی خصم یکدیگرند. اما تحولات بعدی تا حدی عکس این را نشان می‌دهد. پدیدارشناسی به تدریج با نوعی انسان‌شناسی درآمیخت.

ادامه

نبض خواب‌آلود شعر در ذهن بیدار هانا آرنت

سال‌ها پس از درگذشت هانا آرنت در سال ۲۰۱۵ دفتری از شعرهای او به زبان آلمانی منتشر شد با عنوان “من خودم، من هم می‌رقصم”. این دفتر دربردارنده ۷۱ قطعه شعر آلمانی اوست. ۲۱ شعر این مجموعه سروده میان ۱۹۲۳ تا ۱۹۲۶ هستند، زمانی که هنوز بیست سال هم نداشت، در ماربورگ دانشجوی فلسفه بود و با استادی که ۱۸ سال از او مسن‌تر بود، مارتین هایدگر، رابطه‌ عاشقانه پنهانی داشت. برگردان فارسی چند شعر از او از زبان آلمانی برای نخستین بار در مجله قلمرو منتشر شده است.

 

ادامه

فدرالیسم یا بالکانیزاسیون؟

آرزوی هانا آرنت برای حل مسئله اعراب و اسرائیل رسیدن به شکلی از حکومت فدرالی بود. آرنت از همان آغاز نگران بالکانیزاسیون فلسطین بود و تصور می‌کرد هر دو طرف هم یهودیان و هم اعراب مسئول درگیری‌ها در منطقه فلسطین هستند. گرایش او آشکارا به سمت یهودیان بود، اما می‌کوشید صهیونیسم را از درافتادن به نوعی ملی‌گرایی بسته نجات دهد.

ادامه

هانا آرنت و سرشت تراژیک سیاست

بیش از چهار دهه از مرگ آرنت می‌گذرد، ولی توجه به اندیشه‌های او سیری صعودی و شگفت‌آوری دارد. اصالت هر اندیشمند در پاسخ‌های او به پرسش‌ها نیست، بلکه در پرسش‌هایی است که درانداخته یا ردّ و نشانِ پراکنده‌ای برای یافتن آن پرسش‌ها به جا گذاشته است .  آرنت بسان اندیشمندی اصیل به آغازگاهی برای اندیشیدن دربارهٔ انبوهی از معضلات امروز ما بدل شده است، از سیاست گرفته تا محیط زیست. آرنت را باید خواند.

ادامه

مسلمانان آمریکا، یک گزارش جامع

مسلمانان آمریکا چه کسانی هستند؟ تعداد آنها چقدر است؟ در کدام مناطق زندگی می‌کنند؟ ویژگی‌های آنان چیست؟ رابطه آنها با ارزش‌های آمریکایی چیست؟ وضع کنونی جامعه مسلمان در آمریکا چیست؟ خالد دوران، مورخ و جامعه‌شناس و دنیل پایپز، مورخ و نویسنده آمریکایی در گزارشی به این پرسش‌ها پاسخ می‌دهند.

ادامه

تاریخ جدال، ظهور احزاب اصلی آمریکا

حزب دموکرات و حزب جمهوری‌خواه در آمریکا چگونه به وجود آمدند؟ دونالد ترامپ در پانارومای تاریخی سیاست آمریکا کجا ایستاده است؟ تاریخ احزاب در آمریکا از نخستین سال‌های استقلال آغاز می‌شود. این مقاله تلاش می‌کند با مروری بر نحوه شکل‌گیری جریان‌های سیاسی آمریکا نگاهی به عرصه سیاست آمریکا پس از انتخابات ۲۰۱۶ آمریکا بیندازند.

ادامه

جان استوارت میل، ستایشگر دموکراسی آمریکایی

میل، فیلسوف بریتانیایی قرن نوزدهم، در سال‌های جوانی، سه مقاله درباره آمریکا نوشت. دو مقاله از این سه مقاله مروری بودند بر کتاب مشهور توکویل، دموکراسی در آمریکا، که در ۱۸۳۵ و ۱۸۴۰ در دو جلد منتشر شدند.  مقاله دیگر میل جوان درباره آمریکا در واقع رساله‌ای است درباره وضع اجتماعی آمریکا. این سه نوشته به‌طور کلی جامعه دموکراتیک آمریکا و رژیم‌های آریستوکراتیک اروپایی را با یکدیگر می‌سنجد.

ادامه

آمریکا؛ ابداع ناتمام

آمریکای شگفت نو، آمریکا پیش از هر چیز یک ایده است. گوردن وود، از تاریخ‌نگاران نامدارِ تاریخِ انقلاب آمریکا، در کتاب «ایده آمریکا؛ تأملاتی درباره زایش ایالات متحده» می‌نویسد آنچه آمریکاییانِ سده هجدهم خلق کردند «درکی سراسر تازه از سیاست بود، و نه فقط شکل نوی از حکومت.»

ادامه

آمریکاشناسی با چشم‌های بسته

در دوران ریاست‌جمهوری محمود احمدی‌نژاد هم‌زمان با تغییر و تحولات همسو با تفكر این دولت، فرهاد رهبر رئیس وقت دانشگاه تهران با تاسیس «دانشكده مطالعات جهان» موافقت كرد. گروه «مطالعات آمریکای شمالی و اروپا» در این دانشکده تشکیل شد. این یادداشت به تاریخ و کارنامه این گروه پرداخته است.

ادامه

راه تجدد ایرانی از حافظ می‌گذرد

قریب پنج دهه است که داریوش آشوری (متولد ۱۳۱۷ خورشیدی، تهران) با مقاله‌ها، کتاب‌ها، ترجمه‌ها، واژه‌گزینی‌ها، درس‌گفتارها، ویراستاری‌ها و گفتگوهایش نقشی صرف‌نظر نکردنی در برساختن تجدد ایرانی، به ویژه از رهگذر مدرن کردن زبان فارسی، ایفا کرده است. اما آیا اصلا جهان جدید از جهان قدیم بهتر است که هوای تجدد به سرمان بزند؟ چرا تجدد برای ایرانیان باید رنگ و بوی ایرانی داشته باشد؟

ادامه