نامه منتشرنشده آیت‌الله منتظری: مشروعیت ولایت فقیه مستند به رای اکثریت مردم است

در سال 1383 آیت الله حسین‌علی منتظری نامه‌ای در پاسخ به نامه مهدی خلجی نوشت و به پرسش‌های وی درباره ولایت فقیه و نسبت آن با آزادی و برابری شهروندان پاسخ گفت. متن کامل این نامه برای نخستین بار در شماره سه مجله قلمرو منتشر می‌شود.

ادامه

مردمی که دیگر مردمان خنده به جهلش می‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌زنند

هر جنگی هولناک است؛ ابتذالی است که آدمی هرگز از تکرارش بازنمی‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ایستد. صلح‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌طلب بودن فراتر از یک دیدگاه، یعنی یک فضیلت است، و کیست که بخواهد از فضیلت محروم ماند؟ در عین حال، صلح‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌طلب هر گونه صلحی را خوب یا پذیرفتنی نمی‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌انگارد. تفاوتِ «صلح‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌طلب» (Pacifique) با «صلح‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌گرا» (Pacifiste) در همین‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ جاست. صلح‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌طلب بودن، به معنای خواستنِ صلح است.

ادامه

هنوز برای تروریسم راه حلی نداریم

خاویر سولانا، مسئول پیشین سیاست خارجی اتحادیه اروپا، برای ایرانیان نامی آشناست. وی سال‌های متمادی طرف اصلی مذاکره با دولت ایران در زمینه مناقشه هسته‌‏ای بود. رامین جهانبگلو درباره ریشه‌‏های بحران در خاورمیانه با او گفت و گو کرده است. از نظر وی، «اگر در خاورمیانه صلح برقرار نشود یک فاجعه رخ خواهد داد، نه تنها برای مردم خاورمیانه، بلکه برای اروپایی‌ها و دیگر سرزمین‌های غربی.»

ادامه

تصویر خاورمیانه در سنگ‌ها و صورت‌ها

به‌روژ ئاکره‌یی به‌ فارسی داستان می‌نویسد و به‌ کُردی شعر. ترجمه‌ هم می‌کند. کتاب‌خوانان و دوست‌داران ادبیات در ایران به‌روژ را با مجموعه داستان‌های ما اینجا هستیم و چیزی در همین حدود می‌شناسند. به‌روژ عکاسی هم می‌کند، و گزارش- گفتگوی قلمرو با او، و مرور عکس‌هایی که از آوارگان جنگی گرفته‌ است، پرتره‌‌اش را به عنوان یک نویسنده‌ و عکاس خاورمیانه‌ای کامل می‌کند.

ادامه

مخملباف: تنها رفتن‌هایم را به یاد دارم

محسن مخملباف، بیش از آنکه فیلم‌‌ساز باشد، ساخته فیلم است. با سری سودایی از تندبادِ ایدئولوژی به هوای جرعه‌ای کنجکاوی به لبِ جوی سینما نشست، ولی هنر هفتم جانش را به آسمان هفتم برکشید. سالیانی دراز می‌گذرد که این «گنگِ خواب‌دیده» مقیمِ جاده‌های جدایی و سفر است و سالکِ سرزمین سینما. گفتگوی چندساعته با محسن مخملباف می‌توانست موضوعات بسیاری را در بر بگیرد؛ ولی نصیب ما از بخت و وقت بس اندک بود.

ادامه

مهاجران؛ داده‌های گیج‌کننده و نادرست

بررسی جنبه‌های گوناگون پدیده مهاجرت و واکاوی انگیزه‌ها و عوامل آن تنها با دسترسی به آمارهای قابل اعتماد ممکن است. شناختِ تأثیر وضعیت سیاسی و اقتصادی کشورِ مقصد بر تصمیم‌گیری مهاجران، نقش تغییرات اجتماعی و سیاسی ایران در کاهش و افزایش امواج مهاجرت و دیگر مسائلِ پیوسته بدان نیازمند داده‌های آماری دقیق و روزآمد است.

ادامه

از مهاجر بودن تا بودن به مثابه‌ مهاجر

مهاجرت، نخستین و واپسین انسان‌ها را به هم می‌پیوندد. شکل و معنای دوری از زادبوم یا بی‌خانمانی مدام دگرگون می‌شود. این مفهوم در دوران مدرن به مفهومی کلیدی در فلسفه، حقوق، سیاست و گستره‌های دیگر بدل می‌گردد. نیچه با اعلام «مرگِ خدا» از آگاهی انسان به فراقِ ابدی از وطنِ مألوف مابعدالطبیعی خویش سخن می‌گفت. بر خلافِ عصر اساطیر، سودای بازگشت شکوهمندانه به وطن، جز خیال‌اندیشیِ بی‌خبرانه و نافرجام نیست.

ادامه

از بی‌پروانگی به بی‌پروایی

مفهوم مهاجر، که بارها می‌توان آن را بازتعریف کرد، لایه‌های درهم پیچیده‌ای دارد، اما در این یادداشت کوتاه ناگزیر دامنه بحث را به هنرمندان و نویسندگان و شاعرانی محدود گرفته‌ایم که پس از انقلاب سال ۱۳۵۷ جلای وطن کرده و خارج از فضاهای آشنای سرزمینشان می‌زیند و در متن گسست‌ها و شکست‌های برآمده از تبعید و مهاجرت، حماسه پیروزی انسان را بر ناهمواری‌های زندگی و جهان روایت کرده‌اند.

ادامه

تخیل مهاجرانه

مدرن‏‌ها مهاجرند؛ آگاه به اینکه جایی و جهانی را ترک کرده‏‌اند یا ناگهان خود را پرتاب‏‌شده در سرزمینی ناشناخته یافته‏‌اند، و بر خلاف آشیل، بی‌امید و شوری چندان برای بازگشت به خانه. مدرن‏‌ها در عین چیرگی احساس از دست‏‌دادگی، دورافتادگی، بیگانگی، خلأ، فقدان و فراموشی بر جان‏شان، موقعیتِ خود را به رسمیت می‏‌شناسند و با این شیوه به جدال با آن می‏‌روند.

ادامه