درباره قلمرو

«قلمرو» ماهنامه‌ای آنلاین و مجله‌ای اینترنتی است، درباره‌ هر آن‌چه به گونه‌‌ای با سیاست پیوند می‌خورد. در بخش‌های گوناگونِ «قلمرو»، چشم گردانندگان و پدیدآورندگان به سوی مخاطب ایرانی، «مسئله»‌ها، نیازها، خواست‌ها، ذهنیّت و موقعیّت اوست؛ و البته در دائره‌ای گسترده‌تر مخاطب فارسی‌زبان.

«قلمرو» مسائلی را پیش می‌گذارد که سرشت یا سویه‌ای سیاسی دارند. به بیان دیگر «قلمرو» هر مسئله‌ای را از چشم‌انداز سیاسی و با نگاه به نقش و نسبت‌ و جایگاهِ آن در جامعه سیاسی به میان می‌آورد؛ چه مسائلی که بارها طرح شده‌، ولی هنوز اهمیتِ خود را نباخته‌اند، چه آن‏ها که به انگیزه‌های گوناگون کمتر بختِ به بحث گذاشتن یافته‌اند، و چه مسائلی که آگاهانه گرفتار سکوت و سانسور شده‌ یا فقر ادبیاتِ سیاسیِ در زبان فارسی‌، به غیاب‌شان از پهنه‌ گفت‌وگوی جمعی انجامیده است.

امیدِ دبیرانِ «قلمرو» آن است که بتوانند در بازنمودن و سنجیدنِ هر مسئله آن را در چارچوبی فراخ‌تر از جغرافیای کشور ایران قرار دهند. مسئله‌های ما ایرانیان، لزوماً، همه، اختصاص به ما ندارند؛ انبوهی ازآنها مسائلِ منطقه‌ای یا جهانی‌اند، و ناگزیر جز با نگریستنِ بدانها در متنِ قابی فراملی، ابعاد و پیامدهای واقعی‌شان درک و دریافت نخواهند شد. کوشش در بازشناخت مسائل مشترک ما با ملت‌های دور و نزدیک و آگاهی از روند مناقشات فکری و جریان‌های نظری معاصر در میان ملل همسایه، بویژه ملت‌های غیر غربی- از آمریکای لاتین گرفته تا آسیای دور- نه تنها سودمند که بایسته است. آرزوی این نشریه، کامیابی در برداشتن گامی هر چند کوتاه به سمت دادوستدی پویا و پایا میان اندیشوران و روشنفکران ایرانی و غیرایرانی است. بدین رو، «قلمرو»، در شناسایی و شرح دستاوردهای فکری و فرهنگی جوامع غیرغربی اهتمامی ویژه خواهد داشت.

امور مربوط به زندگی پولیس (Polis)،  دولت‌شهر، تدبیرِ تنش‌ها و سامان‌بخشی مناسبات قدرت یا زور و خلاصه هر آنچه به هم‌زیستی و هم‌آمیزی انسان‌های گوناگون پیوند دارد، «سیاست» خوانده می‏شود‏: آن‏چه در «قلمرو عمومی» می‌گذرد؛ یعنی «فضا»ی مشترکِ میان انسان‌هایی که اعضای پیکره‌ای سیاسی‌اند و در دیدار یکدیگر در آن‌ فضا درباره‌ مسائل مشترک خود کنکاش و گفت‌وگو می‌کنند تا راهی برای مدیریت اختلاف منافع و پرهیز از خشونت بجویند. هستی انسان‌ها بر روی زمین، بسته به بودن و پائیدنِ قلمرو عمومی است. سعادتِ هر فرد انسانی نیز در گرو مشارکت پویا با دیگران در این گستره است.

قلمرو عمومی یا «فضای میان انسان‌ها» پیشاپیش وجود ندارد؛ بلکه آدمیان با کنش آزادِ خویش جهانِ میانِ خود را می‌سازند. هم پیدایش قلمرو عمومی بدون آزادی عمل آدمی محال است، هم آزادی انسان‌ها جز در قلمرو عمومی امکانِ پدیدآیی نمی‌یابد. به زبانِ اندیشمندان سیاسی‌، سیاست، اولویتِ اوّلِ جامعه‌ انسانی است و آزادی، آماج و آرمانِ نهائی زندگی سیاسی و فلسفه‌ وجودی سیاست.

در نام‌گذاری این مجله، ایهام‌های واژه‌ «قلمرو» را در نظر داشته‌ایم. قلمرو، به معنای «ناحیه‌ تحت فرمان یک فرمان‌روا یا حکومت» (فرهنگ سخن) است. همچنین، بخش نخست این واژه‌، یعنی «قلم» با کار و بار سخن و رسانه، سازگاری و خویشاوندی دارد. با این همه، جنسِ «قلم» در «قلمرو»، از هر دست نیست؛ این قلمِ قدرت و سلطه است و گردش و چرخش‌اش، مایه، پایه و پشتوانه‌ استواری و ماندگاری نظامِ قدرت در گستره‌ جغرافیایی مشخصی است. از آن گذشته، قلمرو، اشاره به مکان است: استعاره‌ای برای خطّه و خاکی خاص (Territory) یا فضا، سپهر و ساحتِ ساخته‌ شده میان آدمیان؛ یعنی «قلمروِ عمومی»(Public sphere) .

«قلمرو» امیدوار است اشتیاقِ مخاطبان را به خواندنِ فعالانه‌ درون‌مایه‌هایش برانگیزد، افق‌های نوِ اندیشگی را در پیشگاه­‌شان فرا نماید، و فرصتی شایسته و فضایی گسترده برای هم‌سخنی و هم‌اندیشیِ اهل نظر و هنر فراهم آورد.

مرکز فرهنگ و هنر ایده

Idea Center for Arts and Culture

قلمرو
ناشر: مرکز فرهنگ و هنر ایده
سردبیر: ناصر کرمی
دبیران: بابک مینا، لیلی نیکونظر، محمد ایزدی، کیانوش فرید
مدیر هنری و مدیر وب‌سایت: کیانوش فرید
ویراستار: احمد جزائری
طراح لوگو: رضا عابدینی